HASTALIK DEĞİL FARKLILIK D!SLΞꓘS!
Sevgili okurlarımız bu yazımızda öğrenme güçlüğü çeşitlerinden biri olan disleksi öğrenme güçlüğü adına farkındalık yaratmak için konu hakkında düzenlediğimiz bu bilgilendirici yazıyı sizlerle paylaşmak istedik. O halde vakit kaybetmeden disleksinin tanımıyla başlayalım.
Disleksi Nedir?
İlk kez 1881 yılında tanımlanan bu bozukluk, Dünya Nöroloji Federasyonu tarafından “geleneksel eğitim ortamında, yeterli zekâya ve sosyokültürel fırsata sahip olmasına rağmen, okumayı öğrenme güçlüğü ile kendini gösteren bir bozukluk “ olarak tanımlanmıştır. Disleksi, beynin yazılı materyalleri işleme şeklini etkileyen bir durumdur ve bu bozukluğa sahip kişiler kelimeleri yazmakta, anlamakta ve okumakta güçlük çekerler. Bu kişilerin çoğu eğer doğru yöntemler uygulanırsa okumayı öğrenebilirler. Disleksi sanılanın aksine bir hastalık değil bir öğrenme güçlüğüdür ve genelde aileden çocuklara aktarılır. Disleksiye sahip olan kişilerin tembel ya da düşük zekâ seviyesine sahip oldukları düşünülür ancak bu kişilerin zekâ seviyeleri ya ortalama düzeydedir ya da ortalamanın üzerindedir.
Disleksinin Belirtileri
Okul Öncesi Dönemdeki Belirtiler
Konuşmada gecikme
Yeni sözcükleri yavaş öğrenme
Konuşurken anlama ve uygun kelimeyi seçmede zorluk
Kafiyeli sözcükleri öğrenmede güçlük
Harfleri tanımada güçlük
Yön ve zaman kavramları konusunda sorunlar
Okul Çağındaki Belirtiler
Yaşıtlarına göre düşük okuma seviyesine sahip olmak
Bilgileri işlemede zorluklar
Tanıdık olmayan sesleri işitmede zorluk çekme
Okumayı içeren görevlerden kaçınma
Disleksinin Tanısı ve Teşhis Edilmesi
Disleksi hayat boyu devam eden bir farklılıktır ancak gerekli yardımlar alındığında baş etmesi kolay bir duruma dönüşür. Disleksiye sahip olduğu düşünülen kişiler genelde çocukluk ya da erken yetişkinlik döneminde teşhis edilirler. Bu bozukluğun tanısı için ise Uluslararası Disleksi Derneği’nin bazı tanı değerlendirmeleri mevcuttur.
Uluslararası Disleksi Derneği’nin tanı değerlendirmeleri şu şekildedir;
• Aile geçmişi ve erken gelişim dâhil arka plan bilgileri
• Zekâ
• Sözlü dil becerileri
• Kelime tanıma
• Akıcılık becerileri
• Okuduğunu anlama
• Kelime bilgisi
• Kod çözme veya harf-ses bilgisini kullanarak yeni kelimeleri okuma yeteneği
• Fonolojik işlem veya beynin kelimelerin seslerini nasıl işlediği
Buradaki tanılara bakılarak kişide disleksi olup olmadığına karar verilir.
Disleksi Türleri
Şu anda resmi tanısal disleksi türleri mevcut değildir fakat uzmanlar kişinin yaşadığı zorlukları belirlemek ve doğru desteği almasına yardımcı olabilmek için disleksiyi gruplara ayırmışlardır.
1. Fonolojik Disleksi: İşitsel disleksi olarak bilinen bu tür kelimeleri daha küçük birimlere ayırmada zorluk çekmeyi ve seslerin yazılı biçimleriyle eşleştirilmesini zorlaşmasını ifade eder.
2. Yüzey Disleksi: Görsel disleksi olarak adlandırılan bu tür kelimeleri görerek tanımada zorluk çekmeyi kelimeyi öğrenmeyi ve hatırlamayı güçleştirir.
3. Hızlı Adlandırma Eksikliği: Bu tür içinde yer alan kişiler gördükleri bir harfi ya da rakamı adlandırmada güçlük çeker.
4. Çift Eksiklik Disleksisi: Bu türde ise kişi harfleri ve sesleri adlandırırken sesleri izole etmekte zorlanır.
Disleksiyle Başa Çıkmak
Disleksi yukarıda da belirttiğimiz gibi ömür boyu süren bir durumdur. Ancak kişinin azmi ve yakınlarının desteğiyle bu süreç kolaylaştırılabilir. Kişinin bu süreçte psikolojik yardım alması da durumu hafifletmede hem kendisi hem de ailesi açısından oldukça önemlidir. Bu bozukluğa sahip kişiler için birkaç öneri paylaşmak da faydalı olacaktır.
Bu kişiler izinler dâhilinde dersleri kaydedebilir ve arkadaşlarının notlarından faydalanabilirler
Yazılı ödevler için yazım denetleyici bir bilgisayar kullanabilirler
Basılı materyalleri sesli okuyan uygulamalardan yararlanabilirler
Disleksiye sahip kişiler akademik anlamda ya da kariyer seçimlerinde kendilerini sınırlandırılmış hissetmemelidirler. Bu kişiler ileride doktor, akademisyen, yönetici, aktör, müzisyen, öğretmen gibi pek çok mesleğe erişebilirler. Disleksiye sahip olan birçok ünlü okulda verdikleri okuma mücadelelerine rağmen pek çok başarılı kariyer öyküsüne sahiptir. Örnek vermek gerekirse İzafiyet Teorisi’nin mucidi Albert Einstein, ünlü ressam ve heykeltıraş Leonardo Da Vinci eski zamanda disleksi olduğu düşünülen kişilerdir. Günümüzde ise ünlü aktör Tom Cruise, şarkıcı Cher, ünlü aşçı ve yapımcı Jamie Oliver da disleksiye sahip olan ünlülerdendir.
Kısaca özetlemek gerekirse disleksi bir hastalık değil okuma ve yazmada güçlük anlamına gelen bir farklılıktır. Bu kişilerin yaşadığı sorunlar ne kadar erken fark edilir ve önlemi alınırsa kişilerin hayatı da o denli kolaylaşacaktır. Biz Genç Psikolojik Danışmanlar olarak disleksinin farkındayız lütfen siz de farkında olun.
Büşra Karakaya
Kaynakça
http://disleksidernegi.com/
https://kidshealth.org/en/teens/dyslexia.html ( Reviewed by: Cynthia M. Zettler-Greeley, PhD Date reviewed: September 2018 )
https://www.medicalnewstoday.com/articles/186787 (Medically reviewed by Timothy J. Legg, Ph.D., CRNP — Written by Yvette Brazier on February 25, 2020 )

🌟
YanıtlaSil💙
Sil👏👏💙
YanıtlaSil💙
Sil💙👏
YanıtlaSil💙
Sil
YanıtlaSilÇok güzel bir yazı olmuş elinize sağlık.. Disleksi de bireylerin toplumda en çok ayrımcılığa uğradığı konulardan biridir. Diğer yazıları merakla bekliyorum✨
Güzel yorumunuz için çok teşekkür ederiz. Disleksi gibi bir konuda farkındalık oluşturmak adına katkı sağlayabildiysek ne mutlu 💙
SilHarikasın benim canım dostum 😊🥳😍😍♥️👏
YanıtlaSil🤗💙
SilElinize sağlık 💙
YanıtlaSilÇok teşekkürler 💙
Sil
YanıtlaSilCanım arkadaşım çok güzel bir yazı olmuş. Tebrik ederim 👏🏻👏🏻
🤗💙
SilKaleminize sağlık
YanıtlaSilÇok teşekkürler 💙
Sildostum, gurur duyuyorum...
YanıtlaSil💙
SilFarkındalık dolu yazın için çok teşekkür ederiz❤️
YanıtlaSil💙
Sil💙🌼
YanıtlaSil💙
Sil