SOSYAL İZOLASYONUN RUH DURUMU VE İLİŞKİLERİMİZE ETKİSİ

Etkisini dünya çapında hissettiren, Covid-19 virüsü, bizi ne kadar süreceğini öngöremediğimiz bir izolasyon sürecine soktu. Virüsün patlak verdiği dönemlerin başlarında birçoğumuz bu dönemi bir çeşit ara olarak algıladı, başta korona ile ilgili tedbirleri hepimiz heyecanla ve endişeyle karşıladık. Önce, evlere kapandık, sonra evlerde bazılarımız sıkıldı, bazılarımız yaratıcı yönlerini keşfetmeye fırsat buldu. Bu molayı çoğumuz sevmiş olsak da  bunun  sadece geçiçi bir mola olduğunu düşündük. Birkaç ay evlerde olacaktık ve bu durum hepimizin de hoşuna gitti çünkü işe, okula, eve… gidip geldiğimiz yollarda bunalıyorduk ve sosyal hayat yorucuydu. Şimdi bu sürecin aslında beklediğimiz gibi olmamasının çatışmasını yaşıyoruz, sürecin devam etmesiyle birlikte, sürecin belirsizliğinin farkına vardık ve bu belirsizlik durumu bazı duyguları ve yaşantıları getirdi. Aylar süren pandemi sürecinin başlarında, çevremizdeki insanlarla ilişkilerimizin ne derece etkileneceğini kestiremedik ve bu yaşantılar bizi alışık olmadığımız şekillerde etkiledi. Peki insanlarla ilişkilerimiz neden değişti? Bu değişim olumlu yönde mi olumsuz yönde mi oldu?

İkinci soru için genelleme yapıp net bir cevap vermek oldukça zor. Fakat insanlarla ilişkilerimizin neden değiştiğini birkaç farklı yönden açıklayabiliriz. Öncelikle, pandemi öncesinde hızlı bir hayatımız vardı, gün içerisinde şimdiye oranla daha meşgul bireylerdik. Hepimiz bir anda uzun bir evde kalma dönemine ve hem kendimizle hem de beraber yaşadığımız insanlarla sürekli baş başa olduğumuz bir döneme girdik. Bu süreçte, öncesinde belki de hayatın normal akışı içinde yüzeye çıkarmadığımız problemlerimizle yüzleşmek zorunda kaldık. İletişimlerimizin aslında kötü olduğu fakat sosyal gerekçelerle veya hayatın koşuşturmacası içinde iyiymiş gibi yürüttüğümüz ilişkilerimiz olabilir. Kendimizi farklı uğraşlarla meşgul edemediğimiz bu dönem, insanlarla ilişkilerimize dair daha çok iç muhakemeler yaptığımız bir dönem oldu. Dolayısıyla kimi ilişkiler sorgulanır hale geldi ve belki de sona erdi. İlişkilerin genel manada iyiye veya kötüye gittiğini söyleyemeyeceğimizi belirtmiştik. Nitekim, birbiri hakkında olumlu yargılara sahip, birbirine güvenen insanların bu zorlu süreçte birbirlerine daha da yakınlaştıklarını ve güçlüklerle beraber başa çıkmaya çalıştıklarını söyleyebiliriz. Bu bireyler için bu süreç belki de birbirlerinin değerini daha iyi anladıkları bir süreç oldu. Bu noktada görüyoruz ki, bireylerin pandemi öncesi ilişkileri ve birbirlerine dair algıları, süreç içerisinde birbirlerine karşı tutumlarını etkiledi. Pandemi sürecinde ilişkilerimizin ne yönde değiştiğini, pandemi öncesi ilişkilerimiz gibi kültürümüz de etkiledi. Bu süreçte bireylerin daha çok duygularını keşfetme imkanı bulduğunu söyleyebiliriz. Dolayısıyla toplumumuzda pek benimsenmeyen bazı kırılganlık duyguları ortaya çıkmış, yadsınmış ve bu yadsınma da ilişkilerimizi etkilemiş olabilir. Örneğin, toplumumuzda bir erkeğin böyle bir süreçte güçlü olup kırılganlık duygularını göstermemesi beklenebilir. Bu dönemde herkes tarafından yaşanabilecek kaygı, endişe gibi duygular bazı bireylerce veya ailelerce yargılanmış olabilir. Dolayısıyla bu duyguları yaşayan bireylerin, destek bulamadıkları için ilişkilerinin kötüye gittiği söylenebilir. Bu anlamda tabi, bireylerin psikolojik sağlamlığı, içsel kaynaklarının ne derecede farkında olup onları kullanabildikleri de son derece önemli. Nitekim psikolojik sağlamlığı yüksek bireylerin ilişkiler konusunda daha az etkilendiğini söyleyebiliriz. Bireylerin içinde bulundukları gelişim dönemleri de pandemi sürecindeki ilişkilerini etkiledi. Gelişimin en kritik dönemi olan ergenlik döneminde olan bir bireyin, bu süreci bazı sorgulamalarla geçirebileceğini söyleyebiliriz. "Neden bu benim yaşadığım zamana denk geldi?" Ergen birey, içinde bulunduğu sürecin sadece şimdiki döneme has bir durum olduğunu düşünebilir ve büyük resme bakamayabilir. Bunların yanında sosyallikten uzak kalması, yaşıtlarıyla değil sürekli ebeveynleriyle olması onun için bu süreci iyice içinden çıkılamaz bir hale sokabilir. Dolayısıyla bu da umutsuzluk, huzursuzluk, öfke gibi duygulara, bu duygularsa çevresindeki bireylere karşı sinirli ve tahammülsüz yaklaşmasına sebep olabilir. Aslında bakarsak tüm bunlar, işimizden, okulumuzdan, sosyal hayatımızdan uzak kalan hepimiz için geçerlidir. Fakat ergenlerde biraz daha şiddetli olabilir. Pandemi sürecinde ilişkilerimizi, mahrum kaldığımız sosyallik ihtiyacımızı ne derecede başka yöntemlerle gidermeye çalıştığımız da etkiledi. Bu süreçte, sevdiklerimizle telefonla veya görüntülü konuşmak, içimizi dökmek, hissettiğimiz duygularda yalnız olmadığımızı bilmek hepimize iyi gelecek şeyler. Bu dönemde çevresindeki insanlarla duygularını, dertlerini bir şekilde paylaşamayan bireyler daha buhranlı bir süreç geçirebilirler. Bu noktada belki de depresyona kadar gidecek bir durum söz konusu olabilir. Bu da bireyin sosyal anlamda kendini tamamen geri çekmesine ve beraber yaşadığı insanlarla iyi ilişkiler yürütememesine sebep olabilir.

Alışık olmadığımız bir sosyal mesafe içerisine girdiğimiz bu dönemde, daha önce paylaşabildiğimiz panik, korku ve kaygı gibi zorlayıcı duyguları, yakın ilişkide olduğumuz çevremizle buluşup paylaşma imkanı bulamadık. Virüs sadece bireysel değil,  aynı zamanda bazı toplumsal içe şişmelerimizi de besledi, örneğin  virüs dolayısıyla kaybettiğimiz yakınlarımızın cenaze merasimlerine sosyal mesafe dolayısıyla katılım gösteremiyoruz ve cenaze gibi merasimler daha öncesinde bize bu duyguları yaşamak,  paylaşmak, yatıştırmak için alanlar sunuyordu. Fakat bu süreçle birlikte stresle başa çıkmamıza yardımcı olan sosyal yakınlığımızı besleyemez olduk.

Bu dönemin hem olumlu hem de olumsuz etkileri olduğunu deneyimledik, çoğumuz böyle bir hayatın çok da keyifli olmadığını görmüş olduk.  Biz pandemi durumunu  gerçekçi bir şekilde görüyor, almamız gereken önlemleri de alıyorsak kendi ruh sağlığımız için en etkili yöntemi seçmiş oluyoruz. Bu dönem içinde yaşadığımız  endişe ve panik duygularının normal olduğunu kendimize hatırlatmamız  ve kendimizi normalden daha sağlıklı tutmak için de çaba harcamaya çalışabiliriz. Sosyal ilişkilerimizi, bizlere destek olan insanlarla iletişimimizi sürdürmeye çalışarak ve sosyalleşme ihtiyacımızı elimizdeki mevcut imkanlarla gidermeye çalışarak daha iyi hissedebiliriz. Nitekim böyle bir dönemde destek görmek, yalnız olmadığını bilmek, duyguları paylaşmak belki de virüsten korunmak kadar önemli...

Doğan Kiracı 

Tuba Çetin 


Yararlandığımız Kaynaklar

https://yakiniliskiler.com/2020/03/14/koronavirus-bizi-nasil-etkiliyor/

https://sarkac.org/2020/05/covid-19-ve-yakin-iliskilerimiz/

https://kortopsikoloji.com/dergi/pandemi-sureci-cift-iliskilerimizi-neye-donusturecek

https://youtu.be/16qdTeBPAD49

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Marifet renkte mi? Yoksa...

BİR BAKIŞ: ÖPME VE ÖPÜŞME

Düşünce Kovalıyordu Peşinden