ÖZÜMÜZE DÖNMENİN EN DOĞAL YOLU: EKOTERAPİ
Neydi bizi özümüzden koparan? Başarı hırsı mı yoksa daha fazla servete sahip olma isteği mi? Neydi bizi taştan topraktan ayırıp betonların arasına kapatan? Peki bu soruları hiç düşünüyor muyuz günlük hayatlarımızın koşturmacası içinde. Ben sizin yerinize de cevap vereyim isterseniz. Hayır düşünmüyoruz çünkü vaktimiz yok, öyle değil mi? O kadar meşgulüz ki, durup bir nefes almaya, etrafımıza bakmaya vaktimiz yok.
Haydi gelin birlikte ufak bir egzersiz yapalım. Kapatın gözlerinizi, ayağınızı toprağa basabildiğiniz, kuşların sesini dinleyebildiğiniz, özürce nefes alıp verebildiğiniz bir yer düşünün. Rüzgârı hissedebildiğiniz, suyun sesiyle rahatlayabildiğiniz bir yer. Belki dağların arasında belki bir nehir kıyısında. Bunu düşünmek bile sizi rahatlattı öyle değil mi? Özümüz bu çünkü, bu yüzden rahatlatıyor bizi bu düşünceler.
Oysa insanlık özünü unutmuş, bir telaşa kapılmış gidiyor. Herkes bir yerlere koşuyor ama kimse istediği yere varamıyor. Eskilerin alim olmasına yeten yıllar bizim düşünmemize dahi yetmiyor. Herkes her şeyden şikayetçi, kimse yaşamındakilerle yetinemiyor. Peki ne oldu bu koşturmalara? Bakın hepimiz öğrendik aslında bir virüslük canlarımız olduğunu. Kaçtık birbirimizden öyle değil mi? Kaçarken de doğaya sığındık. Şimdi anladık mı doğanın değerini? Aslında ne kadar büyük bir nimetmiş doğa. Hepimiz döndük oraya. İnsanlardan uzak kalmak için hiç gitmediğimiz kadar çok gittik onun kucağına. Fark ettiniz mi o yine sorgulamadan açtı kollarını hepimize. Kestiğimiz ağaçlar, kopardığımız çiçekler, bir tutku uğruna öldürdüğümüz hayvanlar hiçbiri neden geldin demedi, zarar vermedi bize. Sanıyorum ki artık yeniden anladık kıymetini.
Peki doğa bize böylesine kucak açıyorsa ve onun doğal bir tedavi edici yönü varsa ondan neden daha fazla faydalanmayalım? İşte burada da eko terapi giriyor devreye. Ekoterapi, ekopsikoloji alanının uygulamalı alt dalı. Yani doğayla iyileşmenin, doğadan terapi almanın adı. Ekoterapiyi benimseyen ruh sağlığı uzmanları bizim doğanın sistemine ayak uydurabildiğimiz sürece iyileşebileceğimize inanıyor. Bu uyum sayesinde zihinlerimiz rahatlıyor, iyileşiyor ve gelişiyor. Zihinsel iyileşme ise hayatımızın iyileşmesi anlamına geliyor. Nasıl mı? Zihinleri iyileşen insanlar daha doğru kararlar alıyor, doğru davranışlar ve ilişkiler sürdürüyor. Bu doğru seçimler ise bizlerin yaşamlarına olumlu etkilerde bulunuyor. Sonucunda ise hem biz hem de çevremiz iyileşiyor. Araştırmalar tanılı hastalıkların bile ekoterapi sayesinde iyileşebileceğini, seyrinin azalabileceğini söylüyor. Örneğin, yapılan araştırmalarda az da olsa yeşil alana sahip binalarda oturan çocukların betonlarla çevrili binalarda oturan çocuklara göre daha fazla dikkat etme, hazzı geciktirme ve dürtüleri engelleme becerisine sahip olduklarını gösteriyor. Bitkilerle ve hayvanlarla yakın ilişkiler kurmak bizleri rahatlatıyor. Hayvanlarla temas eden çocukların saldırganlıkları azalıyor. Diğer bir çalışma DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) tanısı almış çocukların yeşil alanda vakit geçirdiklerinde semptomlarının azaldığını gösteriyor.
Doğaya çıkma imkânı yoksa bile evinde, ofisinde çiçek bulunan, onlarla ilgilenen insanlar daha yaratıcı, esnek problem çözme yeteneğine sahip ve üretkenlik becerileri gelişen kişiler oluyor. Sadece bununla kalmıyor doğada bulunamasak da pencereden etrafı izleyip nefes alabilecek kadar kendimize zaman tanısak bile beynimiz rahatlama ve gevşeme eğilimi gösteriyor, stresimiz azalıyor. Aynı zamanda doğaya çıkma imkânı bulunmayan kişiler doğa fotoğraflarına baktıklarında bile rahatlayabiliyor. Yine bununla ilgili bir çalışma gösteriyor ki yoğun bakımda yatan hastaların görebilecekleri bir yere doğa fotoğrafları ya da tabloları astığımızda bu kişiler onlara baktığında kaygılarını ve ağrı kesici ihtiyaçlarını azaltabiliyor. İnanılmaz öyle değil mi? İşte böyle büyük mucizeler gerçekleştirebiliyor bize bahşedilen doğa.
Şimdi biraz da ekoterapinin faaliyetleri ve etkinliklerine bakalım isterseniz. Bu etkinliklerin bazıları kişi tarafından, bazıları uzman desteğiyle bireysel ya da grupla yapılabiliyor. Bazen eko terapi seanslarını ofisimizde yapabilecekken bazı seansları doğaya da taşıyabiliyoruz. İnanın doğayla bağ kurmak ve onu hissetmek sandığımız kadar zor değil. Şimdi gelelim etkinliklere:
Doğa Meditasyonu: Bu meditasyon park, bahçe gibi doğal alanlarda bireysel veya grupla yapabilir. Kişiler bunu yaparken doğadan bir nesne belirler ve onun kendisiyle nasıl bir ilişkisi olduğunu, ondan ne öğrenebileceğini düşünür. Örneğin kendisini değersiz ve işe yaramaz hisseden yaşlı birisi doğadaki yaşlı ağaçlara bakabilir ve o ağacın kuşlara ev sahipliği yaptığını, insanlar ve bitkiler için gölge olduğunu görüp bunu hissederek meditasyon yapabilir ve öz saygısını geri kazanabilir.
Bahçıvanlık Terapisi: Bitkilerin kullanımı ve bahçeyle ilgilenmeyi gerektiren bir faaliyet içerir. Burada toprak kazma, fidan dikme, yabani otların ayıklanması, yaprakların budanması işlemi yapılabilir. Bu terapi stresi azaltma, madde bağımlılığından kurtulma, tükenmişlik hissinin azaltılması için kullanılabilir. Chicago merkezli bir ruh sağlığı ajansı olan Theresholds gibi programlar da gazilerin TSSB (Travma Sonrası Stres Bozukluğu) semptomlarını azaltmak için bu yöntemden yararlanmışlardır.
Hayvan Destekli Tedavi: Burada bir veya daha fazla hayvan iyileşme sürecine dahil edilir. Hayvanlarla vakit geçirip temasta bulunan kişiler saldırganlık ve öfke durumlarını kontrol altına alabilir.
Doğal Bir Ortamda Fiziksel Egzersiz: Bu etkinlik yürüyüş, bisiklete binme, doğada yoga yapma gibi faaliyetleri içerebilir. Bunu uygulayan kişilerin doğa ve doğal yaşam hakkında farkındalıkları artar ve bazen stresi, kaygıyı, öfkeyi ve depresyonu azaltmak için önerilir.
Koruma Faaliyetlerine Katılım: Doğal çevreyi düzenlemeyi ve korumayı amaçlayan bu faaliyetler kişilerde bir amaç belirleme ve umut etme duygularını harekete geçirir. Bu tür etkinlikler genelde gruplarla yapıldığından kişinin sosyalleşmesine, aidiyet duygusu kazanmasına ve bağlılığının artmasına yardımcı olur.
Orman Banyosu: Bu uygulama ise ormanda yürüyüş yapmaktan çok daha fazlasıdır. Ormanlarda ya da benzeri ağaçlarla dolu bir yerde dolaşırken beş duyunuzu da kullanmanızı gerektiren bir etkinliktir.
İşte böyle hiç de zor olmayan faaliyetler sayesinde doğayla bağımızı güçlendirebilir ve onun iyileştirici gücünden faydalanabiliriz.
Özetle söyleyebiliriz ki doğadan uzaklaştıkça yok oluyoruz. Ondan kaçtıkça başka şeylerin içinde hapsoluyoruz. Ondan kaçmak yerine aslında ona sığınsak, onu fark etsek her şey nasıl da başka olur öyle değil mi? Lütfen ona kucak açalım ve onu terk etmeyelim. İnanın o da bize açacak kollarını. Aynı zamanda düşünün en son ne zaman yeryüzündeki ağaçların gölgesinden gökyüzüne baktınız? O kadar uzun zaman oldu ki öyle değil mi? Haydi bırakın artık telaşlarınızı, pervasızca koşturmalarınızı, gidelim, yeryüzündeki ağaçların gölgesinden gökyüzüne bakmaya, biraz olsun soluklanmaya.
Büşra KARAKAYA
KAYNAKÇA
https://www.goodtherapy.org/learn-about-therapy/types/econature-therapy
https://www.healthline.com/health/mental-health/ecotherapy#types
(by Marney A. White, PhD, MS — Written by Crystal Raypole on August 31, 2020)






Yorumlar
Yorum Gönder