TOPLUM BİREYE İNDİRGENDİĞİNDE

Kendi düşünce şehrine girdiğinden beri huzursuz. Tarifi olmayan bir boşluk hissi bu. İçi küflenip kararmış sanki. Eskiden beri eriyormuş da artık yokluğa doğru yol almış gibi hissediyor çok kez. Anlayamadığı bir takım düşünceler var. Neredeyse hepsi yabancı. Tanıdık değiller ve aslında hiç bir zaman tanıdık olmadılar. İşin tuhaf yanı ise bunu hayatında ilk kez fark etmesiydi. Adım atamıyor düşünce yumaklarının içinde. Her biri kollarına, bacaklarına sarılmış. Dört bir yandan alarm sesleri yükseliyor aynı anda, kırmızı bir uyarı ışığı eşliğinde. Adım atmak için çabaladıkça alarmlar ince bir bedene bürünüp beyninin içine giriyorlar sanki. Öyle bir mekanizma ki bu; kendisine ait olana yönelmesine, kendisini bulmasına hatta aramasına bile müsaade etmiyor.

 

Görünürde saydam olan duvarlar görüyor ve kaçınılmaz olarak hepsinin içinden geçebileceğini zannediyor. Duvarlara doğru hızla koşmaya başlıyor, gittikçe hızını artırıyor fakat beklenmedik bir biçimde duvara çarpıyor. Sarsıntıyla dönen başını kaldırıp baktığında duvarda tanıdık bir yüz görüyor. Sonra korkup geri çekiliyor. Görüntünün bir yanılsama olduğunu düşünüyor, bir müddet bekledikten sonra kafasını kaldırıp tekrar bakmaya cesaret ediyor ve aynı yüzün hala karşısında olduğunu görüyor. Şaşkınlıkla etrafa bakınıyor ve diğer duvarlarda da birtakım yüzler görmeye başlıyor. Bir duvarda annesinin, bir duvarda babasının, birinde sürekli yargılamasından korktuğu arkadaşının, birinde hayır diyemediği akrabasının, birinde ilkokul öğretmeninin yüzü var. Ve daha niceleri...

 

Değer sisteminin, verdiği kararların, bir olayı yorumlayışının temelinde hep çevresi var. İçindeki yargılayıcı sesler, cezalandırıcı ebeveyn konuşmaları ve toplumun kültüründen kapılan bazı kalıplar. Hepsi de ellerini ve kollarını bağlayan, kendi değer sistemini oluşturmasını engelleyen birer dayatma. Günlük hayatın içinde yaşadığı en ufak olaydan en büyük olaya kadar tüm yorumlayışları aslında kendine ait değil. Harekete geçmek istediğinde veya kendi yolunda gitmek istediğinde, içindeki yargılayıcı sesler onu anında durduruyor ve cezalandırıyor. Suçluluk duygusunu çok yakından tanıyor- kendi değer sistemini oluşturamayan, kararlarını hep yargılanma korkusu içinde alan diğer insanlar gibi. Sağlıklı olanın ne olursa olsun toplumun benimsediği kalıp fikre uyum sağlamak olduğunu düşünüyor. Çünkü toplum farklı olanı istemiyor, belki de bölünmez yapısı için tehdit olarak görüyor. Bunun yersiz bir korku olduğunu anlatmak ise mümkün görünmüyor onun için, çünkü insanlar gruplaşmaya eğilimliler. Toplumu bireyler değil gruplar oluşturuyor, bu yüzden belki de toplumun temeli zengin sayısız düşünce değil, birkaç kalıplaşmış düşünce.

 

O da kaçınılmaz olarak o kalıp düşüncelerle hareket ediyor. Kendisine ait olduğunu zannettiği en basit şey bile-en ufak düşünce birimleri, verdiği en küçük kararlar- aslında kendisine ait değil. Neredeyse tamamı başkalarına ait. Bunu yargılandığı için yapıyor, verdiği kararlarda aslında kendisinin iyiliğine değil başkalarının iyiliğine çalışmış oluyor. Fakat başkalarının iyiliğine çalıştığında yargılanmaktan, eleştirilmekten kurtulduğu için kendi iyiliğine çalıştığını zannediyor. Kendisini aramaya çıkmadığı için, kendisini iyi yapanın her zaman için bu olduğunu zannediyor.

 

Kayboluşunun kökeninde hatırlayamadığı zamanların da olduğu yadsınamaz bir gerçek. Dünyayı tanırken ve anlamlandırırken model aldığı ve bağlanmaktan başka seçeneğinin olmadığı kişilerin yanlış tutumları en bariz rolleri oynuyor. Bu kaçınılmaz. İnsan ömrünün keşfedilmeye en ihtiyaç duyulan döneminde kim bilir nasıl kalıp düşüncelere mazur kaldı? Zihninin derinlerine kadar işlenen yanlış yargılar kim bilir ne kadar fazla? Gözlerini kapatıyor ve bir karanlıkta, belki bir köşede umursanmamış hatta toplumun kalıp yargılarını ezberleyip etrafa bağıranlarca üzerine basılıp geçilmiş olan ruhunu bulmaya çalışıyor.

 

Toplum ve aile dengeli bir şekilde bir bireyin kendine özgü bir biçimde yetişmesine müsaade mi ediyor yoksa içlerinde dünyaya gelen her bireyi aynı yargılara sahip olsun diye belirli kalıplara sokmaya çalışarak mı yetiştiriyor? Kendine sormadan edemiyor: "Şu an düşünen kişi ben miyim, yoksa toplumun bireye indirgenmiş hali mi?"

-Doğan Kiracı

Yorumlar

  1. Muthiş tespitler ve akıcı bir anlatım. Bayıldım teşekkürler.

    YanıtlaSil
  2. Üslup... Konu.... Betimlemeler... Anafikrin hikayeyle verilmesi... Muhteşem

    YanıtlaSil
  3. Düşünce denizinde boğulmak kavramını bana oldukça içten şekilde yaşatan bir anlatım. Etkili.

    YanıtlaSil
  4. Tesadüfen denk gelip okudum :), Oldukça beğendim, düşüncelerini çok güzel kelimeler ile ifade etmişsin, meslektaşım Doğan'ı tebrik ederim. Daha nice güzel yazılarını okumak dileğiyle.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Değerli yorumlarınız için çok teşekkür ederim hocam😊

      Sil

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Marifet renkte mi? Yoksa...

BİR BAKIŞ: ÖPME VE ÖPÜŞME

Düşünce Kovalıyordu Peşinden