Anlam ve Haz Karmaşasında Ölüm

Birçoğumuz, gündelik yaşantılarımızda sıkkınlık, bunalma gibi boşluk, anlamsızlık, amaçsızlık duygularıyla karşı karşıya kalırız. Peki nedir bu gündelik yaşantımızda sürekli bize uğrayanlar, oldukları gibi mi görünmektedir gerçeklikleri? Neler anlatmaya çalışmaktadır sürekli bizlere?

İnsani eylemlerin biricikliği, dünya şemasını bireyin benliğine ifade etmesinde, ona bu gerçekliği kabul ettirmekte ona zorluk yaşatır.  Kişi, bu durumla beraber yalnızlık gerçekliğiyle yüzleşir. Eylemlerin ve deneyimlerin sonunda ortaya çıkan, ‘’kişi, sonunda ancak kendi hayatını yaşar’’* gerçekliği, ötekiyle olan bağların ‘’ben’’ üzerindeki etkisini sorgulatır ve bireye bazı açılardan dünya gerçekliklerini açığa koşar. Bu gerçekliklere baktığımızda, başlangıçta ve sonuçta, tüm eylemlerin, anlamların, sorumlulukların sonunda açığa çıkan ölüm karşımıza çıkar. Ölüm gerçekliğiyle yüzleşmekten uzaklaşmak, kişiyi sonsuzmuşçasına bir sisteme ait olmak ihtiyacına iter.

Kişiler, toplumlar kendilerine öyle güzel sistemler kurarlar ki, içerisinde bulunmuş oldukları dünyadan tam anlamıyla bağımsız ve pek tabii sonsuzmuşçasına hissederler. Sistem dışarısında kaldıkları anda onları bulan yaşam gerçeklikleriyle karşı karşıya kaldıklarında-yani yalnızlıklarıyla- boşluk duygularını ele almaktan kaçınıp, bu duyguyu akışına bırakarak onu ele almaktan kaçınmayı tercih ederler. Sıklıkla bu yaşantısal gerçekler, amaçsızlık ve anlamsızlık-nitekim yalnızlık duygusu-, kişiler her ne kadar kaçınsalar da, kişileri gelir ve bulur. Bunun üzerine kurulmuş olan düşüncesizlik, kendini bu anlamsızlık duygularından uzaklaştırarak farklı bir yapıda eylem yoluyla bu anlamsızlık duygusunu aşmaya çalışır. Yaşam ise kendini her fırsatta tekrar kendi çağrılarıyla bireye sunar. Yaşamın bize olan bu çağrılarını bazen doğru yönlendirirken, bazen ondan kaçışlar gerçekleştirmeyi tercih ederiz. Kişi, içine düşmüş olduğu bu anlam karmaşasıyla karşı karşıya kaldığında çıkışsız bir dünya karmaşasına benzer bir şekilde, çıkışsız bir binanın içinde kaldığını hisseder.

Anlam karmaşasını, çıkışsızlığı aşmak, kendini birçok formda yaşama sunabilir. Nitekim kişiler, hazza yönelmek, olduğu yerde oturup kalarak kendini akışa bırakmak, yaşamda eyleme vurmalar gerçekleştirmek ve daha çoğaltılabilecek eylemlerle, haz alacakları eylemlere koşarlar. Öylece oturup kalarak kendini akışa bırakmak da haz duygusu sayılabilir. Yalnızlıktan haz almak, bir örnek olabilir. Bu bağlamda haz, kendisini anlam problemini aşmada bir araç olarak açığa koşar. 

Öyle ki, kişi sürekli olarak haz alacağı eylemlerin peşine düşmekle birlikte, bu haz alacağı eylemlerin devamlılığını sağlamak adına tüm benliğini ortaya koymaya kalkabilir-nesnelerin değişmesiyle birlikte, kişi ‘’haz’’ odağını temele alabilir-. Hazdan bir anlam oluşturan o kişi, anlamı ifade eden eylemi-x eylemini- yerine getirir, onu gerçek kılar ve o eylemin vermiş olduğu niteliğin, mutluluğun, yaşamdan kopmuşçasına bir sonsuzluk aidiyetinin hissine kavuşmayla, bu hissin hayatına yön vermesini ve hayatına anlam katmasını kabul eder. Bu anlam yolculuğunun, ötelemiş olduğu herhangi bir hayat gerçekliğiyle payı olup olmadığını düşünmek aklına geldiğinde, kişi yüklemiş olduğu bu anlamların gerçekliğinin içine şüpheyle düşer. Hazzın stabil kalması ve nesnelerin değişken olması, haz amacının içine şüpheyle düşmeye yol açar. ‘’Ne için haz?’’ sorusu, ilgili gerçekliğe yönelmek bağlamından doğru soru olabilir.

Serdar Görkem Saka

Alıntı İçin İlgili Kaynak:

Friedrich Nietzsche- Böyle Buyurdu Zerdüşt, syf.125, Ataç Yayınları.

 

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Marifet renkte mi? Yoksa...

BİR BAKIŞ: ÖPME VE ÖPÜŞME

Düşünce Kovalıyordu Peşinden