DÜNYA RUHU SAĞLIKLI MI?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sağlığı bedensel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik hali olarak tanımlamıştır. Bunun yanı sıra ruh sağlığı için ise şu şekilde bir tanım mevcuttur : “Bireyin kendi yeteneklerinin farkına vardığı, yaşamın normal gerginlikleriyle başa çıkabildiği, üretken ve verimli bir şekilde çalışabildiği ve içinde yaşadığı topluma katkıda bulunabildiği bir iyilik halidir.”
Tanımlardan
da göreceğimiz üzere; bedensel olarak iyi durumda olmak tam anlamıyla sağlıklı
olmak için yeterli görülmemekte ve günümüz koşullarının karmaşası, hızlı akışı
ve zor koşullarında her ne kadar göz ardı edilmesi daha olası olsa da ruh
sağlığı, sağlıklı olma halinin en önemli üç bileşeninden biridir. Hatta bazen
sosyal olarak iyi olmakla da iç içedir. Şimdi bir de ruh sağlığı tanımının
derinliklerine inelim:
Bireyin Kendi Yeteneklerinin Farkına
Varması: Yaşadığımız çağ, hız ve teknoloji çağı. Bu çağın
sistemi, bireyin kendi yeteneklerinin farkına varmasına izin vermemekle
birlikte -diyelim ki bu yeteneklerin farkına varıldı- icra edilmesine de
müsaade etmiyor. Doktor, avukat, finansman olmadığın sürece maddi gelirinin
kısıtlı olduğu bir sistem var ve bu pencereden baktığınızda yeteneğinizin
mesleğiniz olmaması “hobi olarak yine yapılması” hakkında övgüler var. Ancak
yine bu çağda ve sistemde, mesleğin dışında hobilerin olmasına da müsaade yok.
Ruh sağlığının ilk önemli maddesinde sınıfta çoktan kaldık.
Yaşamın Normal Gerginlikleriyle Başa
Çıkabilmek: Cam fanusta büyütülen, üzülmesine izin
verilmeyen çocuklar ve aşırı koruyucu ebeveynleri; gelecek kaygısıyla boğuşan
gençler; yaşam mücadelesi içinde kendine dahi tahammülü kalmayan, para kazanma
uğruna adeta robotlaşmış yetişkinler; alt kuşakları, çocukları, torunları
hakkında epey endişeli olan ve bu endişesini gündem haberleriyle pekiştiren geç
yetişkinler… Bu cümleyi okurken her kategoriye en az bir yakınınızı veya belki
de kendinizi yerleştirebildiniz değil mi? Bu aşamada yaşamın normal
gerginlikleriyle başa çıkmaya gücü olmayan hatta yaşamın gerginliklerini normal
kabul edemeyecek bireylere mi dönüştük mü sizce de? Normal gerginliklerin yanı
sıra son iki senedir dünyayı etkisi altına alan pandemi halini de işin içine
katarsak başa çıkmak epey yorucu olmalı.
Üretken ve Verimli Bir Şekilde
Çalışabilmek: Üretken ve verimli olmak nedir? İnsan
sevmediği, sadece para kazanmak için yaptığı bir işte üretken olabilir mi? Üç
milyon rakibinin olduğu düşüncesiyle hazırlandığı sınavda, onların çözdüğü soru
sayılarıyla rekabet ederken verimli çalışabilir mi? Mobbing etkisi altındayken
parlak fikirler ortaya atabilir mi?
Benim bunlara cevabım ne yazık ki koca bir hayır olacak.
İçinde Yaşadığı Topluma Katkıda
Bulunmak: Büyüklerimiz yaş büyüdükçe dertlerin de büyüdüğünü
söyler. “Ne olacaksın, ne yapacaksın ileride?” diye sorulduğunda bir çocuk
süper kahraman olup dünyayı kurtaracağını, lise yıllarında bir ergen ülkesi
için çalışıp ülkesini kurtaracağını, üniversite yıllarındaki bir genç
mesleğinde ilerleyip çevresindeki insanların, ondan yardım isteyenlerin
hayatını güzelleştirebileceğini söyleyebilir. Meslek hayatının, gündelik yaşam
koşuşturmacasının tam ortasındaki bir yetişkin ne söyler? : “Evimi arabamı alıp
rahat edeyim”. Çocukluğundan günümüze baktığında tek derdi evi ve arabası
olmuştur. İnsanın yaşı büyüdükçe kendi yaşamı ve kendince dertleri de büyür,
bazen o kadar büyür ki dünyanın dertlerini yutar. Kendi dertlerinden toplumunu,
dünyasını düşünemeyen bir birey toplumuna nasıl katkı sağlayabilir?
Bugün Dünya Ruh Sağlığı Günü. Dünya
Ruh Sağlığı Federasyonu bugünü, ruh sağlığı ve ruh hastalıklarının toplumda
farkındalığını ve anlaşılırlığını artırmak temel amacıyla 1992 yılından
itibaren 10 Ekim gününe atfetmiştir. Ruh sağlığı gününün diğer amaçları ise şu
şekildedir:
·
Ruh sağlığı hastalığından muzdarip
olanların sesini duyurabilmek, toplumda ruh sağlığı konusunda bilgi ve
anlayışın artmasını sağlamak.
·
Kişinin ruh sağlığını ve yaşam işlevlerini
koruyup desteklemek.
·
Psikiyatrik ve nörolojik hastalıkları
önlemek.
·
Psikiyatrik ve nörolojik hastalıkların
tedavi ve bakımını geliştirmek.
Günümüzde
ruh sağlığı uzmanları danışanlarının klinik tanılamalarını zaten yapmakta.
Ancak, naçizane, tanılanmayan durumlara ve toplumları etkileyen ruhsal halimiz
konusuna daha az vurgu yapılmakta. Ben de bugünü amacına uygun bir şekilde
ruhsal halimiz hakkında farkındalık uyandırma çabamla kutlamak istiyorum. Bir
bireyin ruhsal sağlığı, tüm toplumun ruhsal sağlığı demektir. Gelecek
nesillerin toplumlarının huzuru ve refahı için ruh sağlığı önemi asla
yadsınamaz bir alandır. Yeteneklerimizin farkında olduğumuz, başa çıkma
becerilerimizin daha iyi seviyeye taşıdığımız, üretkenlik ve verimliliği tam
anlamıyla yaşayabildiğimiz, içinde yaşadığımız toplumlara katkı
sağlayabildiğimiz 10 Ekimlere… Dünya Ruh Sağlığı Günümüz kutlu olsun.
Miray Engin
Yorumlar
Yorum Gönder