Araftaki Durgunluk Deneyimi
Yalnızlığın ortasında sanırken kendini, etrafında onlarca yüz buluyor. Başını kaldırıp tek tek bakıyor belirsizliğin sindiği bu yüzlere. Ona çarpan bakışlarda donukluk, hissizlik ve -sanki biraz- kesinlik var. İçinde bir yerde bir şeyin öldüğünü hissediyor, bu şey sessizce -ve kimsenin umurunda olmadan- bir bataklığın dibini boyluyor. O bataklığa ilk kez kendisine ait bir şey giriyor ve o bunu başta kötü olarak yorumluyor. İçindeki bu sönen varlığın bataklığı boylamasını hissederken çareyi yüzlerde arıyor. Fakat yüzler ona çare olmuyor. Hepsi de güzelliklerle dolu ormanın içinde koşarken ve yeni ağaçlar görmeyi beklerken aniden karşısına çıkan ve donup kalmasına neden olan heykellere dönüşüyor. Bu heykeller karşısında tuhaf bir baş dönmesiyle sarsılırken etrafında her biri ayrı birer insan değil, bir yasa tarafından özgünlükleri törpülenmiş "yasa oburları"nı görüyor.
"Yanlış olan ne?" diye
soruyor kendine, sonra bu soru öyle yabancı geliyor ki, içi nereden geldiği
belli olmayan keskin bir huzursuzluk duygusuyla kaplanıyor. Yüzlere tekrar
bakıyor, her birinde teker teker geziniyor fakat hiçbirinde de kendilerine ait,
özgün bir yaşam bulamıyor. Dünyaya fırlatılan bu varlıklar nasıl oldu da tek
bir noktada buluştular? Nasıl oldu da onları bağlayan -muhtemelen asla
erişemeyeceklerini düşündükleri insanlarca belirlenen- yasaların en kusursuz
takipçileri oldular? Bu kendi biricikliklerinin peşine düşmek gibi bir amacı
gütmemiş ve kendilerini saran üst yasayı sorgulamadan içselleştirmiş insanların
arasında kendisini huzursuz hissediyor ve içindeki aitlik duygusunun yok
olduğuna dehşetle şahit oluyor. Üzerlerindeki -kendilerini bağlayan ve küçük
karşılıklarla onları içinde tutmayı sürdüren- yasanın çarkı içinde ezilip duran
bu insanlardan farklılaşma imkanı olduğunu ilk kez fark ediyor.
Farklılaşma imkanına sahip
olduğunun farkına vardığında, durgun bir boşluğun içine düşeceğini bilmenin
verdiği korkuyla sürüden, onlardan ayrılmaya, ayrışmaya başladığını fark
ediyor. Geçmişine dönüp bir bakma ihtiyacı içerisine giriyor, geçmişinin
kendisine hatırlatmaya çalıştığı yalnızlığı, deneyiminin kendine özgülüğünü
kavrama ihtiyacını görmezden geldiğini fark ediyor. Aynanın karşısına
geçtiğinde, gezindiği yüzlere ait olmayan, bulamadığı özgün yaşamı sorgulaması
gerektiğini fark ediyor. Düşünceleri hücum etmeye başlıyor, dünya üzerindeki
aynalarında görmüş olduğu o özgün, yapayalnız ve tek başına yüze, kimsenin
yüzünde bulamadığı o yüze. Teker teker sormaya başlıyor bu soruları kendisine,
bir başkalaşım sürecine geçtiğini hissetmeye başlıyor. İşte başkalaşımın,
farklılaşmanın ilk keskin adımları diye haykırıyor içine doğru. Bu bir zafer
çığlığı, aynı zamanda çok büyük bir yenilginin de!
‘’Çobansız bir sürü. Herkes aynı
şeyi ister, herkes birbirine benzer; farklı hisseden, gönüllü olarak
tımarhaneye gider.’’*
İçindeki bu belirsiz fakat
heyecanlandıran yalnızlık, özgünlük çığlıklarını duymaya başladığında,
yalnızlık gerçekliğini keşfetmeye başladığında, dışında kalanlardan
farklılaşmaya başladığını hissediyor. Farklılaşmanın getirdiği cenneti ve
cehennemi aynı anda deneyimlemenin, ne kadar yaşam dolu olduğunun farkına
varıyor önce. Dünya üzerindeki mevcut her varlığın taşımış olduğu yalnızlık
gerçeğinden, çevresindekilerin ne kadar uzaklaşmaya çabaladıklarını dışarıdan
bir göz olmaya başlayarak görmek, onlardan farklı olmaya başlayarak görmek, ne
kadar biricik kılmaya başlıyor kendisini. Yalnızlık gerçekliğinden uzaklaşmak
ihtiyacı, bu ihtiyacı başka ne olarak adlandırabilirdi bilemiyordu fakat, bu
gerçeklik kendisini başka nasıl ifade edebilirdi her bedende? Peki uzaklaşmak
yalnızlık isimli gerçeklikten, neye sürüklüyordu o ötekileri?
‘’Yasa oburları’’ olarak adlandırılanların,
kendilerinden ne denli uzak olabileceği gerçeği vurdu aklının tozlanmış
taraflarına. Kendi benliklerinden uzaklaşma çabası içinde olan o ötekilerin,
kendi benliklerinden ne denli uzaklaşmış olduklarını görmek, artık kendisinden
uzakta tutmaya çalıştığı o toplum maskesinden uzaklaşmaya çalışmış olduğundan,
cehennem parçalarını onlar adına kendi zihninde toplamasına yol açıyor.
Belirsizlikle dolu olana, günü sahte bir biçimde anlamlandırmaya çalışana, öyle
sonsuz bir teslimiyet, uzakta kalma çabası yalnızlıklarından. Düşündüklerinin
arasında kalmış bir biçimde, hayretler içinde koşuşturuyordu fikirlerini, naçiz
zihninin her bir zerresini. Dışarıda olmanın, kendinde olmanın ağır
sorumluluğunu hissetti üzerinde. ‘’İşte benim kendi gerçekliğim!’’ diye
haykırdı tekrar kendi içine. İşte kendimi kandırmamamın, kendim olmamın ilk
adımları diye çağırdı kendi içindeki yıllardır beklentide olan kendisini. Kendi
içine döndü ve saatler boyu adımlamaya başladı kendi gerçekliğine doğru. Sahip
olduğu gözler, kendi anlamını keşfetmeye doğru yolculuğa çağırmaya hazırdı
artık kendi ruhunun derinliklerini. Varlığındaki gerçekliklerin, onu bütünüyle
püskürmeye dönüştürmek adına cesurca hareketliliklerine doğru ilerleyecekti!
Belki de o zaman, varoluşundaki belirsizliğin erişilemeyen yanlarına da
ilerleyebilir, kendi gözlerine ait olmak zorunda olmanın anlamını
keşfedebilirdi. İçinde biriken volkan, püskürmeye yeter miydi acaba?
Yeni farkındalığıyla beraber
belirginleşmeye başlayan içsel keşifleri hızla derinleşirken kaçınılmaz bir
sona sürükleniyormuş gibi hissediyor. Şüphesiz iniltili çıkıntılı bir yol bu.
Karanlık olmadığını kimse iddia edemez, kimse hareketsizliğin -veya öylece
kalıp, ötekilere uyum sağlayıp, bilineni terk etmeden güvende hissetmenin-
verdiği huzuru garanti edemez. Bu huzur, bu yeni yolculukta garanti edilemez.
İşte bunu fark ettikten sonra, içindeki o ormana tekrar dönüp bakmak istiyor.
Koşarak, heyecanla ve neler olduğunun merakı içinde giriyor ormana. Tamamıyla
sessizlik hakim, kendi nefesi dışında ses yok. "Peki heykeller, onlara ne
oldu?" Heykelleri bir an için sapasağlam görüyor etrafında. Sonra hepsi birer
birer parçalanmaya, ufalanmaya ve yok olmaya başlıyor. En sonunda, kendi
kaçınılmaz ve çırılçıplak yalnızlığıyla kalıyor. Yalnızlığını ve biricikliğini deneyimliyor bu
ormanda. Sonra varoluş yolculuğunun yeni keşifler getirmesinin bir başka sonucu
olsa gerek, bu yalnızlığın yapayalnız kalıp tek başına yaşayıp ölmek olmadığını
anlıyor. Sağlıklı bir sosyallik istediğini; kendi değer yargılarını, kabul
edilmek için feda etmeyeceği bir sosyallik istediğini anlıyor.
Geçmişte nasıl bir cehennem
içerisinde var ettiğinin farkına varıyor kendisini bir an için. Birbirinin
ateşini körükleyen odunlar topluluğundaki biricikliğinden yoksunluğunu fark
ediyor geçmişine baktığında. Cennetin tasviri diye dönüp bağırmaya başlıyor
tekrar kendi boşluklarına. Kendi benliğini gördüğü aynadaki yansımasından,
dünyaya dönmek üzere keşif yolculuğuna başlıyor yeniden...
Psk. Dan. Doğan Kiracı
Psk. Dan. Serdar Görkem Saka
*Friedrich Wilhelm Nietzsche-
Böyle Buyurdu Zerdüşt, syf.20 Koridor Yayınları.
Kimseler tarafından özgünlükleri törpülenmemiş “yazı oburları” kaleminize sağlık.
YanıtlaSil