YAŞAMA KOŞARKEN ÖLÜME YAKALANMAK
Son günlerde ölüm hakkında çok fazla düşünmeye başladığımı ve ölüm düşüncesi aklıma geldiğinde ondan kaçmaya çalıştığımı fark ettim. Dizi izlerken bile birisi öldüğünde hele ki sevdiğim bir karakterse bu durumdan kaçınmak için diziye devam etmek istemediğimi fark ettim. Bu bir sorun muydu yoksa bir şeyleri bastırdığımın göstergesi miydi? Zaten dünyaya geldiğimizden itibaren ölümün de var olduğunu bilmiyor muyduk? Ölüm yaşama anlam getiren insanın temel gerçeği ise neden bu düşünce insanoğlunu bu kadar rahatsız ediyordu? Sevdiğim birini kaybettiğimi düşündüğümde neden bu kadar çaresizlik ve boşluk hissediyordum? Kendi ölümümü neden düşünemiyordum?
Varoluşçu psikologlara göre
ölüm korkusu her daim bizimledir. Fakat biz insanlar bu korkudan ve getireceği
kaygıdan kaçınmak için onu bastırma eğiliminde oluruz. Bu sebeple ölümün var
olduğunu bilsek de hakkında konuşmak veya kendi ölümünü düşünmek insana hoş
gelmez. Günlük hayattan bir örnekle açıklayalım. Yeni bir ayakkabı aldığınızı
hayal edin. İlk günlerde ayağınıza vurduğunu ve ayağınızın yara olduğunu
düşünün. Siz yaranın zamanla geçeceğini, ayağınızın ayakkabıya alışacağını
düşünerek önemsemiyorsunuz. Zaman geçtikçe ayağınızın ayakkabıya alışması
gerekirken yara büyüyor ve ayağınızın ağrısı iyice artmaya başlıyor. Siz artık
ayakkabının acıttığını görmezden gelememeye başlıyorsunuz. İşte ölüm korkusunu,
ölümün varlığını hissetmemeye çalışma çabasını buna benzetiyorum. Hayatımızın
büyük bir kısmını ölümü inkâr etmekle geçiriyoruz fakat zaman ilerledikçe bu
duyguyu görmezden gelmemiz güçleşiyor.
Ölüm korkusu her daim bizimle
evet ama ölümden neden korkarız? Ölümden sonra ne olacağını bilmememizden
kaynaklanan belirsizlikten mi yoksa yok olmaktan mı korkarız? Belki de bunun
sebebi hatırlanmayacak olma korkusudur. Şöyle düşünelim hepimizin iyi olduğu
konular vardır ve iyi olduğumuz konularda çalışmak isteriz. Bir ressam hep
hayalini kurduğu manzarayı resmetmek ister veya bir yazar aklındakini yarattığı
karakterlerin hayata geçirmesini ister. Bu tarz örnekler çoğaltılarak hepimizin
hayatına uydurulabilir. İnsanların hayatta bir şeyler bırakmaya çalışması veya
öldükten sonra başka bir hayatın varlığına inanmak istemesi az önce
bahsettiğimiz sebeplerden kaynaklanabilir. İnsan yaşarken ölümden o kadar çok
korkmaktadır ki yaşama bir şeyler bırakma gayretindedir.
Bahsettiklerimiz belki de
sizin de günlük hayatta karşılaştığınız veya hakkında düşündüğünüz şeylerdir.
Ara ara sizin de aklınıza bu konular gelmiştir. Peki hiç bu korkuyla yüzleşince
neler olabileceğini düşündünüz mü? Hiç ölümü gerçekten kabul ettiniz mi? Ölümle
yüzleşmek insan üzerinde olumlu etkiler yaratmaktadır der Irvin Yalom. Ölümün
varlığı kabullenildikçe kişinin farkındalığı artmaktadır. Ölümü kabul etmek
bize yok oluşun ertelenemeyeceğini, bir sonun var olduğunu hatırlatır ve bizi
önemsiz uğraşlardan uzaklaştırır. Bunu Schmitt’in bir sözüyle
özetleyebiliriz; “Yaşamaya başlamadan önce ölümün gözlerinin içine bakmak
zorunda kaldım. Yaşamak için ölmek gerekiyordu”. Bir sonun var olduğunu kabul
edince iyi yaşamak için hala zamanımızın olduğunu ve hayatımızı istediğimiz
gibi değiştirebileceğimizi fark ederiz.
Bu konuyu kaleme alırken
üniversitedeyken bir öğretmenimiz tarafından verilen bir ödevi anımsadım.
Yapmamız gereken herkesin kendini rahat hissettiği bir anda sakin bir şekilde
“kendi ölümünü” düşünmesi ve bunu kâğıda geçirmesiydi. İstenen, yüzeysel bir
düşünme değildi. Her detayın tek tek düşünülmesi gerektiğini söylemişti.
Cenazemizin nasıl olduğunu, sevdiğimiz insanları, hatta insanların kendi
aralarında konuştuklarını, her şeyi… Bu ödevi ilk duyduğum anı hatırlıyorum da
yapması çok basit gelmişti. Hatta ödeve başlayana kadar zorlanacağımı hiç
düşünmemiştim. Yazmaya çalıştıkça hissettiklerimin, ödevi tamamlamamı zorlaştırdığını
hatırlıyorum. Peki, bu sizin ödeviniz olsaydı kâğıda neler yazardınız?
Psk. Dan. Emine Bilge Arı
Yorumlar
Yorum Gönder