YAŞAMA KOŞARKEN ÖLÜME YAKALANMAK

 Son günlerde ölüm hakkında çok fazla düşünmeye başladığımı ve ölüm düşüncesi aklıma geldiğinde ondan kaçmaya çalıştığımı fark ettim. Dizi izlerken bile birisi öldüğünde hele ki sevdiğim bir karakterse bu durumdan kaçınmak için diziye devam etmek istemediğimi fark ettim. Bu bir sorun muydu yoksa bir şeyleri bastırdığımın göstergesi miydi? Zaten dünyaya geldiğimizden itibaren ölümün de var olduğunu bilmiyor muyduk? Ölüm yaşama anlam getiren insanın temel gerçeği ise neden bu düşünce insanoğlunu bu kadar rahatsız ediyordu? Sevdiğim birini kaybettiğimi düşündüğümde neden bu kadar çaresizlik ve boşluk hissediyordum? Kendi ölümümü neden düşünemiyordum? 

Varoluşçu psikologlara göre ölüm korkusu her daim bizimledir. Fakat biz insanlar bu korkudan ve getireceği kaygıdan kaçınmak için onu bastırma eğiliminde oluruz. Bu sebeple ölümün var olduğunu bilsek de hakkında konuşmak veya kendi ölümünü düşünmek insana hoş gelmez. Günlük hayattan bir örnekle açıklayalım. Yeni bir ayakkabı aldığınızı hayal edin. İlk günlerde ayağınıza vurduğunu ve ayağınızın yara olduğunu düşünün. Siz yaranın zamanla geçeceğini, ayağınızın ayakkabıya alışacağını düşünerek önemsemiyorsunuz. Zaman geçtikçe ayağınızın ayakkabıya alışması gerekirken yara büyüyor ve ayağınızın ağrısı iyice artmaya başlıyor. Siz artık ayakkabının acıttığını görmezden gelememeye başlıyorsunuz. İşte ölüm korkusunu, ölümün varlığını hissetmemeye çalışma çabasını buna benzetiyorum. Hayatımızın büyük bir kısmını ölümü inkâr etmekle geçiriyoruz fakat zaman ilerledikçe bu duyguyu görmezden gelmemiz güçleşiyor. 

Ölüm korkusu her daim bizimle evet ama ölümden  neden korkarız? Ölümden sonra ne olacağını bilmememizden kaynaklanan belirsizlikten mi yoksa yok olmaktan mı korkarız? Belki de bunun sebebi hatırlanmayacak olma korkusudur. Şöyle düşünelim hepimizin iyi olduğu konular vardır ve iyi olduğumuz konularda çalışmak isteriz. Bir ressam hep hayalini kurduğu manzarayı resmetmek ister veya bir yazar aklındakini yarattığı karakterlerin hayata geçirmesini ister. Bu tarz örnekler çoğaltılarak hepimizin hayatına uydurulabilir. İnsanların hayatta bir şeyler bırakmaya çalışması veya öldükten sonra başka bir hayatın varlığına inanmak istemesi az önce bahsettiğimiz sebeplerden kaynaklanabilir. İnsan yaşarken ölümden o kadar çok korkmaktadır ki yaşama bir şeyler bırakma gayretindedir. 

Bahsettiklerimiz belki de sizin de günlük hayatta karşılaştığınız veya hakkında düşündüğünüz şeylerdir. Ara ara sizin de aklınıza bu konular gelmiştir. Peki hiç bu korkuyla yüzleşince neler olabileceğini düşündünüz mü? Hiç ölümü gerçekten kabul ettiniz mi? Ölümle yüzleşmek insan üzerinde olumlu etkiler yaratmaktadır der Irvin Yalom. Ölümün varlığı kabullenildikçe kişinin farkındalığı artmaktadır. Ölümü kabul etmek bize yok oluşun ertelenemeyeceğini, bir sonun var olduğunu hatırlatır ve bizi önemsiz uğraşlardan uzaklaştırır. Bunu Schmitt’in bir sözüyle özetleyebiliriz;  “Yaşamaya başlamadan önce ölümün gözlerinin içine bakmak zorunda kaldım. Yaşamak için ölmek gerekiyordu”. Bir sonun var olduğunu kabul edince iyi yaşamak için hala zamanımızın olduğunu ve hayatımızı istediğimiz gibi değiştirebileceğimizi fark ederiz.

Bu konuyu kaleme alırken üniversitedeyken bir öğretmenimiz tarafından verilen bir ödevi anımsadım. Yapmamız gereken herkesin kendini rahat hissettiği bir anda sakin bir şekilde “kendi ölümünü” düşünmesi ve bunu kâğıda geçirmesiydi. İstenen, yüzeysel bir düşünme değildi. Her detayın tek tek düşünülmesi gerektiğini söylemişti. Cenazemizin nasıl olduğunu, sevdiğimiz insanları, hatta insanların kendi aralarında konuştuklarını, her şeyi… Bu ödevi ilk duyduğum anı hatırlıyorum da yapması çok basit gelmişti. Hatta ödeve başlayana kadar zorlanacağımı hiç düşünmemiştim. Yazmaya çalıştıkça hissettiklerimin, ödevi tamamlamamı zorlaştırdığını hatırlıyorum. Peki, bu sizin ödeviniz olsaydı kâğıda neler yazardınız? 

Psk. Dan. Emine Bilge Arı

 

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Marifet renkte mi? Yoksa...

BİR BAKIŞ: ÖPME VE ÖPÜŞME

Düşünce Kovalıyordu Peşinden